ملاج پشت سر نوزاد چیست و چه شکلی طبیعی دارد

ملاج پشت سر نوزاد همان نقطه نرمی است که پایین تر از نقطه نرم جلوی سر لمس می شود. این نقطه از جایی ساخته شده که چند صفحه استخوانی جمجمه هنوز کاملا به هم نرسیده اند و کاملا طبیعی است. شانه کردن و شستن سر روی این نقطه هم مثل بقیه مراقبت های معمولی نوزاد بی خطر است. تنها حالتی که باید همان روز به پزشک نشان داده شود این است که این نقطه در نوزادی آرام و نشسته برجسته و سفت باشد.

در ادامه می بینید که آیا این نرمی طبیعی است یا جای نگرانی دارد، شکل و محل دقیق این نقطه با یک تصویر ساده چطور است، و اگر روزی برجسته یا فرورفته به نظر رسید چه زمانی باید همان روز به پزشک مراجعه کرد.

ملاج پشت سر نوزاد کجاست و چه شکلی دارد

جمجمه نوزاد از چند صفحه استخوانی پهن ساخته شده که هنوز کاملا به هم نرسیده اند. جایی که این صفحه ها به هم نزدیک می شوند ملاج نام دارد، همان جای نرمی که زیر انگشت حس می شود.

در یکی از منابع پزشکی معتبر آمده است که این فاصله ها از بافت همبند پرده ای ساخته شده اند و به آنها ملاج گفته می شود [منبع].

تصویر زیر همین نقطه را از نمای پشت سر نشان می دهد تا جای دقیقش برایتان روشن شود. این نقطه بخشی از آناتومی کلی جمجمه نوزاد است و برای دیدن کامل درزها و ملاج های دیگر، توضیح کامل تر در صفحه درزهای جمجمه نوزاد آمده است.

فرق ملاج جلو و ملاج پشت سر

نوزاد دو ملاجی دارد که با دست پیدا می شوند، یکی جلوی سر و یکی پشت سر. این دو یک خانواده اند ولی جای متفاوتی دارند.

خیلی از والدین فقط با نقطه نرم جلوی سر آشنا هستند و دیدن نقطه نرم دیگری در پشت سر برایشان تازگی دارد. این تازگی به معنی مشکل نیست، فقط یعنی نوزادتان مثل همه نوزادهای دیگر هر دو ملاج را دارد. دانستن همین تفاوت کافی است تا وقتی برای اولین بار این نقطه را زیر دست حس می کنید غافلگیر نشوید.

لمس و شستن ملاج پشت سر خطر دارد؟

شاید شنیده باشید که باید از نزدیک شدن به این نقطه پرهیز کرد، انگار لمس آن به مغز نوزاد آسیب می زند. این ترس رایج است ولی درست نیست. شانه کردن و شستن سر روی این نقطه هم مثل بقیه مراقبت های معمولی نوزاد بی خطر است [منبع].

یک حالت را باید از این اطمینان جدا کرد. اگر نوزادتان آرام و نشسته است و این نقطه همچنان برجسته و سفت به نظر می رسد، همان روز او را به پزشک نشان بدهید. نوزادی که گریه می کند یا دراز کشیده ممکن است ملاجش کمی برجسته دیده شود و این حالت با آن یکی فرق دارد.

رایج ترین نگرانی والدین درباره همین نقطه ترس از لمس هنگام شانه کردن یا حمام دادن است، نه زمان بسته شدنش. این نگرانی طبیعی است و با همین اطمینان حل می شود.

ملاج پشت سر کی بسته می شود

این نقطه معمولا زودتر از ملاج جلوی سر بسته می شود. عدد دقیق آن در منبع های مختلف پزشکی با هم یکی نیست و یک عدد ثابت برای همه نوزادها وجود ندارد.

اگر دنبال بازه دقیق و نشانه هایی هستید که باید در این مسیر زیر نظر داشت، توضیح کامل در صفحه بسته شدن ملاج نوزاد آمده است. تا آن زمان همان مراقبت معمولی نوزاد مثل شانه کردن و شستن آرام سر کافی است.

اگر ملاج پشت سر برجسته یا فرورفته بود چه باید کرد؟

فرورفتن این نقطه در درجه اول به کم آب شدن بدن نوزاد مربوط است. برجسته بودنش هم می تواند نشانه بالا رفتن فشار داخل جمجمه باشد.

توضیح کامل فرورفتن این نقطه در صفحه افتادن ملاج نوزاد آمده است. اگر هم این نقطه در نوزاد آرام و نشسته برجسته و سفت بود، همان روز باید به پزشک نشان داده شود.

منابع

تعریف ملاج از StatPearls، فصل Anatomy, Head and Neck, Fontanelles. متن اصلی انگلیسی: These gaps are composed of membranous connective tissue and are known as fontanelles. لینک

بی خطر بودن لمس و شستن سر نوزاد از Cleveland Clinic، مقاله Fontanelle, Caring for Your Baby’s Soft Spot. لینک

چه زمانی به پزشک مراجعه کنید

اگر پشت سر نوزادتان آرام است و در حالت نشسته قرار دارد ولی این نقطه همچنان برجسته و سفت به نظر می رسد، همان روز او را به پزشک نشان بدهید. این تنها نشانه ای است که درباره ملاج پشت سر باید جدی گرفت.

اگر مطمئن نیستید

بررسی اولیه آنلاین کلینیک ارتوپدی فنی رادین از طریق واتساپ یا اینستاگرام رایگان است و لزوما به درمان ختم نمی شود. گاهی نتیجه بررسی در ارتوپدی فنی  رادین این است که فرزند شما اصلا نیازی به درمان ندارد.

برای هماهنگی می توانید تماس بگیرید یا در واتساپ یا اینستاگرام پیام بدهید.

تلفن: ۰۹۱۹۶۳۹۱۹۶۳ | پیام در واتساپ | پیام در اینستاگرام

نویسنده و بازبین علمی

دکتر طاهر بابایی

دانشیار ارتز و پروتز دانشگاه علوم پزشکی ایران
مدیر کلینیک ارتوپدی فنی رادین

لینکدین گوگل اسکالر مشاهده پروفایل دکتر